Ақмола экспорттаушыларына қолдау және сыртқы нарықта ілгерілету шаралары түсіндірілді

Ақмола облысы кәсіпкерлер палатасының алаңында сыртқы нарықтарға қосылған құны жоғары отандық өнімнің экспортын ілгерілету және ұлғайту мәселелеріне қатысты кездесу өтті. Іс-шара «Атамекен» ҚР ҰКП қолдауымен Қазақстанның Даму банкі, «Қазақстанның экспорттық-кредиттік агенттігі» АҚ, «QazTrade сауда саясатын дамыту орталығы» АҚ өкілдерімен бірлесіп ұйымдастырылды.

Жиынға жұмыс істеп тұрған экспорттаушылар, сондай-ақ өндірістік қуаттв кеңейту және шетелдік нарықтарға шығу әлеуеті бар өңірдің шағын және орта өндірістік кәсіпорындары қатысты. Кездесудің негізгі мақсаты экспорттық жобаларды қаржыландыру, сақтандыру және сүйемелдеу тетіктерін талқылау, бизнестің даму институттарымен өзара іс-қимыл тәртібін түсіндіру болды. Сондай-ақ кәсіпкерлер экспорттық қызметте кездесетін түйткілді мәселелер бойынша шешімдер әзірлеу болды.

«Атамекен» ҚР ҰКП Сауда департаментінің директоры Асқар Есенғазиев бүгінгі таңда бизнесті қолдау экономиканы әртараптандыру, терең өңдеуді дамыту және шикізаттық емес экспорттың үлесін ұлғайту міндеттерімен тікелей байланысты екенін атап өтті. Оның айтуынша, Ұлттық палата бизнестің түйткілді мәселелерінің пулын жүйелі түрде жинақтап, оларды орталық мемлекеттік органдар деңгейінде көтереді және нормативтік-құқықтық базаны жетілдіруге қатысады.

«Мемлекет басшысы өзінің стратегиялық құжаттарында шикізатқа тәуелділікті азайту және тұрақты экономикалық өсудің негізгі факторы ретінде экспортқа бағдарланған өндірістерді дамыту қажеттігін атап көрсетеді. Осыған байланысты өңірлерде бірқатар көшпелі кездесулер өткізілді. Ақмола облысы жұмыс кестесінде екінші өңір болды. Міндет - экспорттаушылармен ғана емес, экспорттық әлеуеті бар кәсіпорындармен де тікелей диалог орнату», - деп атап өтті спикер.

 

Кәсіпкерлерге мемлекеттік қолдаудың қолданыстағы құралдары ұсынылды. «Бір ауыл – бір өнім» жобасы аясында 5 млн теңгеге дейін, «Ауыл аманаты» бағдарламасы бойынша 34 млн теңгеге дейін қаржы алуға болады. «Іскер аймақ» бағдарламасы 200 млн теңгеге дейін қолдауды көздейді, ал Қазақстанның даму банкі желісі бойынша 1 млрд теңгеден және одан жоғары көлемде қаржыландыруды тартуға болады.

Кездесу барысында экспорттаушылар шешуді талап ететін бірқатар практикалық мәселелерді атап өтті. Олардың ішінде — лизингтік тетіктер, субсидиялау, шығындарды өтеу, өндірістік процестерді автоматтандыру, несиелік ресурстарға қол жеткізу, сондай-ақ астық өнімдерін тасымалдау кезінде теміржол вагондарымен қамтамасыз етуді қоса алғанда, логистикалық проблемалар бар. Талқылаудың едәуір бөлігі логистика және экспорттық жеткізілімдерді сүйемелдеу мәселелеріне арналды.

Өңірлік кәсіпкерлер палатасының директоры Ерқанат Мұсылманбек облыстың экспорттық әлеуетін таныстырды. 2025 жылдың қорытындысы бойынша өңірден экспорттың жалпы көлемі 691,5 млн долларды құрады, оның 325,1 млн доллары шикізаттық емес экспортқа тиесілі. Өңдеуші өнеркәсіп өнімінің жалпы көлеміндегі үлесі 47%-дан асады. Өнеркәсіп, тау-кен секторы, машина жасау, тамақ өнеркәсібі және агроөнеркәсіп кешені кәсіпорындары үлкен үлес қосады.

«Шикізаттық емес экспортқа құбырлар, маргарин, қапшықтар және басқа да өңделген өнімдер жатады, ал шикізат сегментінде дәстүрлі түрде бидай, рапс, зығыр және басқа да АӨК өнімдері басым», - деп толықтырды Өңірлік палата директоры.

Күннің екінші жартысында жұмыс тобының қатысушылары өңірдегі бірқатар кәсіпорындарға барды. Олардың қатарында бөтелкедегі су мен алкоголь өнімдерін шығаратын ірі өндірістердің бірі - «Көкшетауминводы» АҚ бар. Кәсіпорынның өндірістік қуаты алкоголь өнімі желісінде сағатына 19 мың бөтелке және сағатына 25 мың бөтелке — алкогольсіз өндіреді. 2025 жылы 13 455 мың литр алкоголь және 41 860 мың литр алкогольсіз өнім сатылды.

Компания президенті Досымжан Кенжешов экспорттық жеткізілімдерді одан әрі кеңейту үшін өндірілетін өнімнің экспортын реттейтін заңнамалық нормаларды жетілдіру, сондай-ақ қолдаудың қосымша қаржы құралдары талап етілетінін атап өтті.

Сондай-ақ делегация Қазақстан мен шет елдердің өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, өндіру және өңдеу кешендері үшін жағармай материалдарын әзірлеуге, өндіруге, сақтауға және жеткізуге маманданған «АВИКС ГРУП» ЖШС қызметімен танысты. Кәсіпорын импортты алмастыратын өнім желісін қоса алғанда, 100-ден астам консистентті майлар мен майлар шығарады.
Компания директоры Максим Зайцев Қазақстанның ішкі нарығында өнімді ілгерілетуге қолдау көрсету қажеттігін атап өтті. Өйткені қазіргі уақытта жеткізілімдердің едәуір бөлігі сыртқы нарықтарға бағдарланған.

Кездесуді қорытындылай келе, Асқар Есенғазиев шикізаттық емес экспортты дамыту қолжетімді қаржыландыру мен реттеуді жетілдіруден бастап инфрақұрылымдық және логистикалық кедергілерді жоюға дейінгі кешенді тәсілді талап ететінін атап өтті. Оның айтуынша, мұндай көшпелі алаңдардың міндеті — бизнесті қолдау шаралары туралы хабардар ету ғана емес, сонымен қатар олардың негізінде шетелдік нарықтарда қазақстандық қайта өңделген өнімнің қатысуын кеңейтуге бағытталған жүйелі шешімдерді қалыптастыру үшін кәсіпорындардың нақты ұсыныстарын жинау.