Самар ауданындағы жер дауы: кәсіпкер жер учаскесінің шекарасын даулауда
Шығыс Қазақстан облысының Кәсіпкерлер палатасына «Канат» шаруа қожалығынан өтініш келіп түсті. Өтініш иесінің айтуынша, жер учаскесін қайта тіркеу кезінде оның шекаралары мен сапалық сипаттамалары елеулі түрде өзгертілген, бұл материалдық шығынға және жер дауларының туындау қаупіне әкелген.
Бұл мәселе Кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі кеңестің отырысында қаралды. Әңгіме Самар ауданында орналасқан жер учаскелері туралы болып отыр.
«Канат» ШҚ басшысының түсіндіруінше, жер пайдалану құқығы 2024 жылы сатып алынған. Мәміле жасалған кезде учаскенің шекаралары нақты айқындалып, шарттың ажырамас бөлігі болып табылатын кадастрлық жоспарда көрсетілген.
«Шартқа сәйкес, жалпы аумағы 20 гектар жер учаскесіне 17 гектар егістік және 3 гектар шабындық кірді, шекаралары жалпы пайдаланымдағы автомобиль жолына қатысты белгіленген», - деді шаруашылық басшысы.
Алайда жер пайдалану құқығы рәсімделіп, жаңартылған кадастрлық құжаттар алынғаннан кейін кәсіпкер Мемлекеттік жер кадастрына енгізілген мәліметтер мен учаскенің нақты шекаралары арасында сәйкессіздік бар екенін анықтаған.
«Қайта тіркеу барысында учаскенің графикалық деректері мен сапалық сипаттамалары негізсіз өзгертілген. Егістік алқабының нақты көлемі 17 гектардан 9 гектарға дейін қысқарған. Сонымен қатар, менің келісімімсіз шекараға жалпы пайдаланымдағы жол және ауыл шаруашылығы өндірісіне жарамсыз шамамен 8 гектар бұталы жер енгізілген», - деді өтініш иесі.
Оның айтуынша, мұндай өзгерістер жерді нысаналы мақсаты бойынша пайдалану мүмкіндігіне айтарлықтай әсер еткен.
«Бұл учаскенің нысаналы мақсатын бұрмалайды, толыққанды ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу мүмкіндігін шектейді, жердің кадастрлық және нарықтық құнын төмендетеді және тікелей материалдық шығын келтіреді. Сонымен қатар, үшінші тұлғалармен даулардың туындау қаупін арттырады», - деп атап өтті ШҚ басшысы.
Кәсіпкердің пікірінше, бұзушылық уәкілетті мемлекеттік органдардың шекараларды қалыптастыру, келісу және олар туралы мәліметтерді Мемлекеттік жер кадастрына енгізу кезіндегі әрекеттері немесе әрекетсіздігі салдарынан орын алған.
«Азаматтарға арналған үкімет» КЕАҚ өкілдері 1963 жылғы картографиялық материалдарға сәйкес учаске шекаралары өзгермегенін, координаттары толық сәйкес келетінін және жалпы аумағы сақталғанын түсіндірді. Тек учаске нақты деректерге сәйкес келмейді. Бұрын қолданыстағы заңнамаға сәйкес учаске шекаралары жергілікті жерге шықпай айқындалған.
Ведомство құжаттарды ретке келтіруді, сондай-ақ жарамсыз жердің орнына қосымша гектарлар бөлу мәселесі бойынша Самар ауданының әкімдігіне жүгінуді ұсынады.
Айта кету керек, кәсіпкер жергілікті атқарушы органдарға бұрын да жүгінген. Олар ынтымақтастыққа дайын екенін білдіргенімен, оның жерімен шектесетін бос учаскелер жоқ. Сондай-ақ әкімдік тарихи қалыптасқан шекараларды бекітуді ұсынуда, алайда бұл жағдайда іргелес жер пайдаланушылардың құқықтары қозғалуы мүмкін.
Сонымен бірге тарихи қалыптасқан шекараларды сот тәртібімен дәлелдеу қажет: бұрынғы пайдаланушы іс жүзінде 17 гектар жерге егін еккен бе деген мәселе анықталуы тиіс.
Кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі кеңес төрағасы Игорь Шацкийдің айтуынша, мұндай мәселе ел бойынша жүйелі сипатқа ие. Ол сондай-ақ Самар ауданының прокуратурасымен бірлесіп жер мәселелері бойынша өтініштерге талдау жүргізуді ұсынды.
Кәсіпкердің мәселесі әзірге ашық күйінде қалып отыр. Палата бизнес мүдделерін қорғау жұмысын жалғастырады.