Алматыда адам капиталын дамыту: жүйелі жұмыс және негізгі нәтижелер

Алматы кәсіпкерлерінің өңірлік палатасы адам капиталын дамыту бойынша ауқымды әрі жүйелі жұмыс жүргізуде. Бизнес, колледждер және мемлекеттік құрылымдардың үйлестірілген іс-қимылдарының арқасында дуальды оқыту, кәсіптерді тәуелсіз сертификаттау және білім беру саласын сараптамалық қолдау саласында елеулі табыстарға қол жеткізілді.

Дуальды оқыту: сандар мен серіктестіктер

Кадрларды даярлаудың негізгі құралы – дуальды оқыту, оған 770 кәсіпорын белсенді қатысуда. Оның ішінде:

· 47 (6,1%) – ірі компаниялар

· 686 (93,9%) – шағын және орта бизнес өкілдері

· 37 (4,8%) – мемлекеттік кәсіпорындар

Мамандарды бірлесіп даярлауды осы кәсіпорындар 52 колледжбен (барлық қатысушы колледждердің 100%) жүргізеді. Олардың ішінде:

· 20 мемлекеттік (38,5%)

· 31 жеке (59,6%)

· 1 республикалық «Бөбек» колледжі (1,9%)

Барлығы 23 772 ынтымақтастық туралы шарт жасалған. Бұл студенттерге тікелей жұмыс орындарында практикалық дағдыларды алуға, ал бизнеске өз қажеттіліктеріне сай кадрлар даярлауға мүмкіндік береді.

Кәсіби біліктілікті тану орталықтарын (КБТО) аккредиттеу

Қазақстандық КБТО аккредиттеу көрсеткіші – елдегі ең жоғары. Бұл «Атамекен» ҰКП бастамасымен кәсіптер бойынша тәуелсіз сертификаттау жүйесін құрудың маңызды қадамы.

2026 жылғы ақпандағы жағдай бойынша палата 5 орталықты аккредиттеді:

1. «Қонақжайлылық индустриясының сертификаттау орталығы» ЖШС

2. «IT мамандарын сертификаттау орталығы «СӘТТІ» ЖШС

3. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің «Әлеуметтік қорғау саласын дамытудың ұлттық ғылыми орталығы» ШЖҚ РМК

4. «DOSTI компаниялар тобының ғылыми-өндірістік бірлестігі» ЖШС

5. «Қазақстандық ақпараттық қауіпсіздік қауымдастығы» ЗТҰ

Сертификаттау бағыттары: туризм және қонақжайлылық, IT, әлеуметтік қызметтер.

Техникалық және кәсіптік білім беру (ТжКБ)

Алматыда 88 колледж жұмыс істейді, оның ішінде:

· 22 мемлекеттік

· 66 жеке

Студенттердің жалпы контингенті жас ерекшеліктері бойынша бөлінеді:

· 15–17 жас – 48 113 адам

· 18–21 жас – 38 705 адам

Бұл жастардың жұмысшы және қолданбалы мамандықтарға деген жоғары қызығушылығын көрсетеді.

Тәлімгерлік жүйесін дамыту

2025 жылы 73 кәсіпорын (дуальды оқытуға қатысушылардың 70%) тәлімгерлік институтын дамытуға жұмылдырылған. Тәлімгерлер мектебінде 357 адам оқытылды. Тек 2025 жылы 106 адам даярлықтан өтті, оның ішінде:

· 70% – кәсіпорындардың тәлімгерлері

· 30% – өндірістік оқыту шеберлері

Сараптамалық қызмет және салалық кеңес

Алматы КӨП нормативтік-құқықтық актілерді (НҚА) сараптауда жоғары белсенділік танытады. 2025 жылы Орталық аппаратқа білім беру саласында 162 НҚА түсті, республикалық деңгейде өзгерістер енгізу бойынша 20 сараптамалық қорытынды дайындалды.

2024 жылғы қарашада Білім беру және денсаулық сақтау саласындағы салалық кеңес құрылды. Оның отырыстарында Жұмысшы мамандықтар жылы аясында жеке білім беру ұйымдарының өзекті мәселелері талқыланды:

· педагогтердің еңбекақысы (№1193 Қаулы)

· жеке колледждер оқытушыларының біліктілігін арттыру курстары

· педагогтерді, оның ішінде зейнеткерлерді көтермелеу және мемлекеттік наградаларға квоталар бөлу

· жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына қабылдау ережелері

· колледждердің өндірістік оқыту шеберлерін аттестаттау рәсімінен педагогтердің білімін бағалауды (ПББ) алып тастау

· денсаулық сақтау саласы үшін кадрлар даярлау

Талқылаулардың қорытындысы бойынша палата тиісті хаттарды Білім басқармасына және «Атамекен» ҰКП-ға қарау үшін жолдады.

Қорытынды 

Алматы КӨП-нің адам капиталын дамыту жөніндегі жүйелі жұмысы барлық буындарды қамтиды: дуальды оқыту мен тәуелсіз сертификаттаудан бастап білім беру ұйымдарының мүдделерін қорғауға және тәлімгерлікті қолдауға дейін. Бизнестің, колледждердің және сарапшылар қауымдастығының жоғары белсенділігі қалаға ең сұранысқа ие бағыттар бойынша білікті кадрларды даярлауда сенімді көшбасшы болуға мүмкіндік береді.