Өңірлерге басымдық және ішкі инвестициялар. Қанат Шарлапаевтың Батыс Қазақстан облысына іс-сапары
Батыс Қазақстан облысы – ел картасындағы стратегиялық маңызды торап. Бұл – Ресеймен шектесетін өңір, мұнай-газ саласы үшін транзиттік дәліз әрі агроөнеркәсіп өндірісінің негізгі орталықтарының бірі. Дәл осы өңірге «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы Төралқа Төрағасы Қанат Шарлапаев жұмыс сапарымен барды.
Сапар «Бір ауыл – бір өнім» жобасы финалистерінің көрмесін аралаудан басталды. Мұнда жергілікті кәсіпкерлер азық-түлік өнімдері мен қолөнер бұйымдарын таныстырды: киізден жасалған аяқкиімдер, пастила мен жеміс чипстері, ірімшіктер, ер-тұрман, әбзелдер, аяқкиім және шұжық өнімдері.
«Шағын бизнес – жергілікті бірегейлік пен экономиканың драйвері. Мұндай жобалар қосылған құнды дәл сол жерде қалыптастыруға мүмкіндік береді», – деп атап өтті Қанат Шарлапаев.
Кәсіпкерлермен өткен кеңейтілген кездесу өңірдегі нақты проблемаларды талқылауға мүмкіндік берді. Оған 100-ден астам кәсіпкер, жергілікті атқарушы органдар мен прокуратура өкілдері қатысты. Кездесуде ет экспорты мен мал шаруашылығы мәселелері көтеріліп, экспорттық квоталарды бөлу ережелерін қайта қарау және «Аграрлық несие корпорациясы» арқылы қаржыландыру мерзімдерін шикізат сатып алу маусымдылығына бейімдеу ұсынылды.
Сондай-ақ, қайта өңдеу кәсіпорындары үшін шикізат сатып алу лимиттерін қайта қарау, салық салу, мемлекеттік сатып алу және тариф қалыптастыру мәселелері талқыланды.
«Біздің міндет – бюрократиялық кедергілерді жою, қаржыландыруға қолжетімділікті қамтамасыз ету және қауіпсіз инвестициялық орта қалыптастыру», – деді Қанат Шарлапаев.
Облыс әкімі Нариман Төреғалиевпен кездесу барысында өңірдің негізгі көрсеткіштері мен әлеуеті талқыланды. 2024 жылы жалпы өңірлік өнім 4,7 триллион теңге болып, 2022 жылмен салыстырғанда 6,5%-ға өсті. 2025 жылдың тоғыз айында экономика тағы 4,6%-ға өсті әрі салық түсімдері 50%-дан астамға артып, 562 миллиард теңгеге жетті.
«Бұл өңірде қарқынды өсімге мүмкіндік беретін үлкен резерв бар екенін көрсетеді. Біздің ортақ міндетіміз – осы әлеуетті іске асыру», – деп атап өтті «Атамекен» басшысы.
Инвестициялар да айтарлықтай өскен: 2025 жылы олардың көлемі 874 миллиард теңгеге жетіп, 2024 жылмен салыстырғанда 22,7%-ға артты. Ауыл шаруашылығы мен құрылыс салалары тиісінше 13,6% және 13,2% өсім көрсетті.
Сапар аясында Өңірлік кеңес мүшелерімен кездесу де өтті. Оны Кеңес төрағасы Мұрат Жәкібаев модерациялады. Өңірлік кәсіпкерлер палатасының директоры Мақсат Құланбаев 8 салалық және 12 аудандық кеңестен құралған 25 делегатты біріктіретін кеңеспен бірге талқылауға қатысты.
«Өңірлік палаталар – кәсіпкерлермен ең жақын байланыс алаңы. Біз олардың жұмысын күшейтіп, процестерді цифрландырып, тиімділігін арттырып жатырмыз, сонда бизнес нақты қолдауды сезінеді», – деді ҰКП басқарма төрағасы.
Кездесу барысында кәсіпкерлерді жүйелі қорғау, бизнес-климатты жақсарту, салалық кеңестердің үйлесімі және шағын және орта бизнесті өңір экономикасына интеграциялау мәселелері қаралды.
Сапардың практикалық бөлігі өңірдің әлеуетін ірі кәсіпорындар мысалында көрсетті. «Кублей» ЖШС бір ауысымда 200 мыңға дейін консерві өңдеп, сиыр, қой және жылқы етін өндіреді, 680 адамды жұмыспен қамтып, жылдық айналымы 190,6 миллиард теңгені құрайды.
«Орал сауда-өнеркәсіп компаниясы» ЖШС полиэтилен құбырларын, металлочерепица мен қаптамалар шығарып, пластик қалдықтарын қайта өңдеу жобаларын іске асыруда.
«Орал жылыжай комбинаты» ЖШС голландиялық Dalsem компаниясының жоғары технологиялық жабдықтарымен жабдықталып, төртінші буындағы жылыжай стандарттарына сай көкөніс өндіреді.
«Экономика ішкі инвесторларға мұқтаж. Олар тұрақты өсімнің тірегіне айналып, ауыл шаруашылығынан бастап өңдеу мен экспортқа дейінгі кооперациялық тізбектерді қалыптастыруға қатысуға тиіс», – деді Қанат Шарлапаев.
Өңір жедел экономикалық дамуға қажетті барлық алғышарттарға ие: бай табиғи ресурстар, Еуропа мен Азия арасындағы көлік хабы ретінде тиімді орналасуы, жоғары аграрлық әлеует және өсіп келе жатқан инвестициялық белсенділік. Перспективалы салалар қатарында жаңартылатын энергетика, агроөңдеу, мұнай-газ химиясы, IT, құрылыс және экологиялық жобалар бар.
«Тұрақты экономика – тұрақты саяси жүйенің нәтижесі, ал кәсіпкерлер – жауапты әлеуметтік күш. Жаңа институционалдық орта инвесторлардың сенімін нығайтып, бизнеске айқындық пен тұрақтылықты беруге тиіс», – деп түйіндеді ҰКП басшысы.
Сапар қорытындысы көрсеткендей, кәсіпкерлермен тікелей диалог, ішкі инвесторларды жүйелі қолдау және стратегиялық жоспарлау үйлесімі өңірдің тұрақты дамуына жағдай жасап, бизнестің тиімділігін арттырады, сондай-ақ экспорт пен жергілікті экономиканы дамытуға жаңа мүмкіндіктер ашады.