Домбырадан сазсырнайға дейін: Қосшы қаласында шебер ұлттық музыкалық аспаптардың 50-ге жуық түрін жасайды

Дәл осы шеберлік шілде айында «Қазақстанның үздік тауары» конкурс-көрмесінің өңірлік кезеңінде жоғары бағаланды. «Алихан» ЖК «Халыққа арналған үздік тауарлар» номинациясында жеңімпаз атанды.

Домбыра, қобыз, жетіген, шертер, сыбызғы, сазсырнай, адырна, нарқобыз, дабыл — Қосшы қаласындағы шеберханасында Нұржан Ділманов ұлттық музыкалық аспаптардың 50-ге жуық түрін жасайды. Шебердің бұйымдары Ақмола облысынан тыс жерлерде де танымал. Ол өңірді беделді байқаулар мен көрмелерде тұрақты түрде таныстырып келеді, ал өзі жасаған аспаптар Қазақстанның түрлі қалаларындағы музыканттарға жол тартады.

Нұржан Ділманов үшін ұлттық аспап жасау — уақыт өте келе өмірлік кәсібіне айналып, жеке өндірісін қалыптастырған отбасылық өнер. Жастайынан жақындарына домбыра мен жетіген жасауға көмектескен ол кейін бұл шеберлікті ағалары Бақытжан және Сапарбек Ділмановтармен бірге одан әрі дамытты.

Көп жылғы тәжірибе, көрмелер мен байқауларға қатысу шеберлерге техникасын жетілдіріп, өзіндік қолтаңбасын қалыптастыруға мүмкіндік берді. Отбасы «Үкілі домбыра» және «Аңыз домбыра» сияқты беделді байқауларда жүлдегер атанып, 2017 жылы Астанада өткен EXPO халықаралық көрмесінде өз жұмыстарын таныстыруға шақырту алды. Бұл тәжірибе Нұржан үшін жаңа кезеңнің бастамасы болды. Көп ұзамай ол Қосшыға көшіп келіп, жеке кәсібін дамытуға ден қойды.

2020 жылы шебер «Алихан» жеке кәсіпкерлігін ашты. Бір жылдан кейін бизнесті дамытуға 5 млн теңге көлемінде мемлекеттік грант алып, қажетті өндірістік құрал-жабдықтарды сатып алды. Бұл өндіріс көлемін ұлғайтып, ұлттық аспаптардың түр-түрін көбейтуге мүмкіндік берді.

Сонымен қатар шебер үшін басты мақсат — өндірісті жолға қою ғана емес, дәстүрлі аспаптың өзіндік сипатын сақтау. Аспаптарды жасау кезінде ол уақыт сынынан өткен әдістерді заманауи өндірістік мүмкіндіктермен ұштастырады, ағашты мұқият таңдап, әр бұйымның үніне ерекше мән береді. Өйткені мұндай аспаптарда сыртқы көрініс қана маңызды емес — әрқайсысының өз үні болуы керек.

Нұржан Ділманов дәстүрге деген қызығушылығын шеберханадан тыс жерде де жалғастырып келеді. Сапарлары барысында ұлттық аспаптар музейлеріне баруға тырысады, көне үлгілер мен ежелгі қолөнершілердің жұмыс тәсілдерін зерттейді. Жинақтаған білімі жаңа идеяларға бастау болып, дәстүрлі өнерге жаңаша көзқараспен қарауға мүмкіндік береді.

Бүгінде шебердің аспаптарына кәсіби музыканттар мен күйшілер арасында сұраныс жоғары. Оның бұйымдары Астана, Атырау, Ақтау, Қарағанды, Көкшетау және Қазақстанның басқа да қалаларына жөнелтіледі. Осылайша аспаптар музыка үшін кәсібі мен өнерді өмірлік таңдауы еткен жандардың қолында өз өмірін жалғастырады.

Қазір кәсіпорын кезекті кеңеюге дайындалып жатыр: Қосшы қаласында жаңа, кең цехтың құрылысы жүргізілуде. Құрылыс аяқталғаннан кейін өндіріс жаңа ғимаратқа көшіріледі. Бұл оның ауқымын ұлғайтып, қазақтың аспаптық мұрасын сақтау мен дамыту бағытындағы жұмысты жалғастыруға мүмкіндік береді.

Айта кетейік, «Қазақстанның үздік тауары» конкурс-көрмесін отандық тауар өндірушілерді қолдау мақсатында Ақмола облысының Кәсіпкерлер палатасы жергілікті атқарушы органдардың қолдауымен жыл сайын өткізеді.