Қостанай облысында сыртқы жарнамаға төлем мөлшерлемесін көтеру керек пе: депутаттар тараптардың уәждерін тыңдады
Сыртқы жарнама нысандарына төленетін мөлшерлемені арттыру мәселесі Қостанай облысы Кәсіпкерлер палатасында өткен жұмыс кеңесінде қызу талқыланды.
Салық органдары бюджетке түсетін түсімдерді ұлғайту мақсатында мәслихат депутаттарына мөлшерлемені көтеру мәселесін қарауды ұсынды. Ал бизнес өкілдері тарифтің өсуі салық түсімдерін азайтып қана қоймай, жарнама компанияларының жұмысына қауіп төндіруі мүмкін екенін айтты.
Кездесуге мемлекеттік органдардың, бизнес қауымдастықтың өкілдері және облыстық мәслихат депутаттары қатысты. Дәл осы депутаттар мөлшерлеменің тағдырына қатысты шешім қабылдауы тиіс. Салық кодексіне сәйкес, мөлшерлемені төмендетуге де, көтеруге де болады.
Қостанай облыстық мәслихатының депутаты, Өңірлік кеңес мүшесі Махаббат Жутаевтың айтуынша, бұл мәселе мәслихат отырыстары аясында жұмыс тәртібінде талқыланған. Алайда депутаттар шешім қабылдауға асықпай, барлық тараптан өз ұстанымдарын есептер мен талдау негізінде ұсынуды сұраған.
Жарнамаға төленетін базалық мөлшерлемелерді көтеру бастамасын өңірдің Мемлекеттік кірістер департаменті көтерді. Ведомство облыстық мәслихат депутаттарына бюджетке түсетін түсімдерді арттыру және өңірдің әл-ауқатын жақсарту мақсатында мөлшерлемені көтеру мәселесін қарау туралы хат жолдаған. Сондай-ақ ведомство Қостанай облысында мөлшерлемелердің бірнеше жылдан бері көтерілмегенін атап өтті.
Қостанай облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті басқармасының басшысы міндетін атқарушы Гүлсара Кужемратова 2024 жылы облыстық маңызы бар Қостанай, Рудный, Лисаковск және Арқалық қалаларында жарнама орналастырғаны үшін салық түсімдері 160 млн теңгеден асқанын хабарлады.
2025 жылы бұл көрсеткіш 169 млн теңгеге жетсе, биылғы жылдың сегіз айында 119 млн теңге түскен. Аудандық маңызы бар қалалар мен ауылдарда төлемдер жергілікті бюджеттерге түседі. Ондағы түсім көлемі 34 млн теңгеден асты.
Бизнес өкілдері де өз ұстанымдарын білдірді.
«ВОТ ТАК» жарнама агенттігінің басшысы Юрий Троян түсімдердің өсуі негізінен ай сайынғы есептік көрсеткіштің (АЕК) жыл сайынғы артуы есебінен болып отырғанын атап өтті.
Талдау нәтижесі 2025 жылмен салыстырғанда бос жарнама орындарының саны артқанын, ал салық салу объектілерінің саны азайып отырғанын көрсетеді.
Сонымен қатар соңғы бір жарым жылда қала әкімдігі бюджетке кіріс әкеліп отырған шамамен 50 билбордты алып тастаған. Жарнама компаниялары орналастыру көлемін қысқартуды жоспарлап отыр.
Егер мөлшерлеме екі есе көтерілсе, салық түсімдерінің өсуі бойынша нәтиже болмайды, керісінше әсері болуы мүмкін. Көптеген өндірушілер қазірдің өзінде жарнамадан бас тартып, оған қатысты шығындарды қысқартып жатыр. Тарифтің көтерілуі бюджет кірістерінің азаюына алып келуі мүмкін, — деді Юрий Троян.
Әріптесін «Репако» ЖШС басшысы Наталья Булатова да қолдады. Оның айтуынша, компания жүргізген талдау 2024 жылы салық түсімдері 23%-ға артқан кезде жарнама алаңдарының көлемі 15%-ға азайғанын көрсеткен.
2026 жылы аударымдар 43%-ға өскен жағдайда жарнамалық конструкциялар саны шамамен 49%-ға қысқарған. Оның пікірінше, мөлшерлеменің кез келген көтерілуі жарнама компанияларының қызметіне әсер етеді.
Біз көлемі шамамен 2 шаршы метр болатын LED-экран орнаттық. Алайда ол 20 шаршы метрге дейінгі экрандармен бір тарифтік санатқа жатады. Яғни көлемі 10 есе үлкен нысан дәл сондай базалық мөлшерлеме бойынша салық салынады. Біз — шағын және орта бизнес субъектісіміз. Жарты жыл ішінде айналым салығы ретінде 1,6 млн теңгеден астам төледік, оның ішінде тек экран үшін шамамен 363 мың теңге төленді. Бұл сол кезеңдегі айналым салығының 22,4%-ын құрайды. Оның үстіне, біз жарнама агенттігі емеспіз, тұрғындарға өз өндірісіміздің өнімдерін көрсетеміз. Әлеуметтік желілердің дамуына байланысты сыртқы жарнаманың маңызы төмендеп келеді. Мөлшерлемені көтермей, бизнес үшін осы жарнама және сату арнасын сақтауды сұраймыз, — деді Лисаковск қаласындағы кафе иесі Евгения Рыбакова.
Автокөлік сатумен айналысатын ірі компаниялардың өкілдері де сыртқы жарнамаға төлемнің көтерілуі кәсіпорындардың табыстылығына ғана емес, соңғы тұтынушыға да әсер ететінін атап өтті. Олардың айтуынша, шығындардың өсуі тауарлар мен қызметтердің бағасына әсер етуі мүмкін.
Компаниялар қазірдің өзінде жағдайды есептеп, жарнамаға жұмсалатын шығындарды қысқартуды жоспарлап отыр.
Барлық тараптың пікірін тыңдаған мәслихат депутаттары мөлшерлемелердің ықтимал өзгеруіне қатысты барлық мүдделі тараптардың қорытындылары мен есептері қажет екенін атап өтті. Бұл жағдайды толық бағалауға мүмкіндік береді.
Жұмыс кеңесінің қорытындысы бойынша бизнес өкілдерінің ұсыныстарын қалыптастырып, облыстық мәслихаттың алдағы сессиясында қарауға ұсыну туралы шешім қабылданды.