Салық іс жүзінде: ШҚО бизнесі МКД-мен салықтық әкімшілендірудің даулы мәселелерін талқылады

ҚҚС асып кеткен сомасын қалай қайтаруға болады? Салық жүктемесінің коэффициенті қалай есептеледі және ол неге әсер етеді? Камералдық бақылау нәтижелері бойынша хабарлама алған кәсіпкер не істеуі керек? Осы және басқа да практикалық мәселелер Шығыс Қазақстан облысы Кәсіпкерлер палатасы Өңірлік кеңесінің отырысында талқыланды.

Кездесуге ШҚО бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің өкілдері, Өңірлік кеңес мүшелері және кәсіпкерлер қатысты. Бизнес өкілдері талқылауға офлайн форматта да, бейнеконференцбайланыс арқылы да қосыла алды.

Отырысты ашқан ШҚО Кәсіпкерлер палатасының директоры Қайрат Мамырбаев салықтық әкімшілендіру бизнес үшін ең өзекті әрі сезімтал салалардың бірі болып қала беретінін атап өтті. Оның үстіне қиындықтар көбінесе заңнама талаптарының өзінен ғана емес, оларды іс жүзінде қолдану барысында да туындайды. Сондықтан кездесудің басты мақсаты – бизнестің мемлекеттік кірістер органдарының өкілдерімен нақты мәселелер мен мысалдар негізінде тікелей диалог құруы болды.

Негізгі тақырыптардың бірі – ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару. МКД өкілдері қайтару тетігіне, тиісті рәсімдерді жүргізу тәртібіне және салық төлеушілер назар аударуы тиіс маңызды мәселелерге егжей-тегжейлі тоқталды. Өйткені қаражаттың уақтылы қайтарылуы кәсіпорынның айналым капиталымен тікелей байланысты.

ШҚО МКД өкілдерінің айтуынша, бұл мүмкіндікті салықтық мониторингте тұрған және нөлдік мөлшерлеме бойынша салық салынатын айналымдарды жүзеге асыратын ҚҚС төлеушілер, сондай-ақ мұндай айналымдары салық кезеңіндегі жалпы салық салынатын айналымның кемінде 50%-ын құрайтын салық төлеушілер пайдалана алады.

Салық жүктемесінің коэффициенті де жеке қарастырылды: оның қалай есептелетіні, қандай көрсеткіштер ескерілетіні және бұл коэффициенттің салықтық әкімшілендіру барысында қандай маңызы бар екені түсіндірілді. Кездесуге қатысушылар өздерінің салық жүктемесін бағалау кезінде туындайтын сұрақтарын нақтылауға мүмкіндік алды.

Тағы бір маңызды тақырып – камералдық бақылау нәтижелері бойынша хабарламалар. Мемлекеттік кірістер органдары анықтайтын бұзушылықтар, хабарламаларды жолдау тәртібі және оларды алғаннан кейін салық төлеушінің қандай әрекет жасауы керектігі талқыланды. Кәсіпкерлер үшін анықталған сәйкессіздік фактісін ғана емес, оның қандай негізде туындағанын және әрі қарай қандай әрекет жасау қажеттігін түсіну маңызды.

Сонымен қатар кездесу алдын ала белгіленген күн тәртібімен ғана шектелген жоқ. Талқылаудың едәуір бөлігі бизнестің іс жүзінде кездесіп жүрген нақты жағдайларына арналды.

Кәсіпкерлер қате соғылған чектермен не істеу керектігін және техникалық немесе адами қателік кейіннен салық органдары тарапынан қосымша сұрақтарға себеп болмауы үшін мұндай жағдайларды қалай дұрыс түзету қажеттігін сұрады.

Мемлекеттік кірістер департаментінің өкілдері чек қате соғылған жағдайда оны тиісті түрде қате чек ретінде рәсімдеу қажеттігін түсіндірді. Егер кейіннен осы операция бойынша хабарлама келіп түссе, кәсіпкер түсініктеме беріп, чектің қандай жағдайда және қандай сомаға соғылғанын, қатенің неден болғанын және қате чектің тиісті түрде рәсімделгенін көрсетуі қажет.

Айта кетейік, мемлекеттік кірістер органдарының ресми түсіндірмелерінде де қолданылатын бақылау-касса машинасының техникалық мүмкіндіктеріне сәйкес қате енгізілген соманы жою немесе қайтаруды рәсімдеу мүмкіндігі қарастырылған.

Алдын ала тыңдаулар тақырыбы да көтерілді. Бизнесті оларды өткізу тәртібі және салық төлеушінің түпкілікті шешім қабылданғанға дейін өз ұстанымын білдіру, құжаттар мен түсініктемелер ұсыну мүмкіндігі қызықтырды.

Кәсіпкерлер көтерген тағы бір мәселе мүлікті қайта бағалауға қатысты болды. Кездесуге қатысушылардың айтуынша, облыстың кейбір аудандарында кәсіпкерлерге мүлікті қайта бағалауды қазірдің өзінде жүргізу ұсынылуда. Алайда бизнес өкілдерінің сөзінше, жаңа өзгерістерді ескере отырып, мұндай қайта бағалауды жүргізуге үш жылдық кезең қарастырылған.

Кәсіпкерлер мұндай талаптардың қаншалықты заңды екенін және қайта бағалауды дәл қазір жүргізу қажет пе деген сұраққа түсініктеме беруді сұрады.

Ведомство өкілдері қолданыстағы мүлік бағасы белгіленген талаптарға сәйкес келсе және мәселе, мысалы, сатып алу-сату шартына немесе нысанның құнын айқындауды талап ететін өзге де жағдайларға қатысты болмаса, тек күшіне енген өзгерістерге байланысты қайта бағалау жүргізу туралы талап қою дұрыс еместігін түсіндірді.

Сондықтан әрбір мұндай жағдай кәсіпкерге қайта бағалау жүргізу ұсынылған нақты мән-жайлар мен негіздерді ескере отырып жеке қарастырылуы тиіс.

Сонымен қатар кәсіпкерлерге «Атамекен» әзірлеген Business GO жаңа өнімі – цифрлық платформа таныстырылды. Бір платформа арқылы кәсіпкер онлайн-кассаға, фискалдық деректер операторына (ФДО), тауарлық есепке, аналитикаға, маркетингтік құралдарға, Tax Free және басқа да сервистерге қол жеткізе алады. Шағын бизнес үшін бұл күнделікті жұмыс процестерінің көбін жеңілдетуге мүмкіндік береді.