Ақылы жолдар тарифтерінің өсуі: «Атамекен» бизнес мүддесін ескеруге шақырады
Қазақстан Республикасының Көлік министрлігі 2027-2029 жылдарға арналған автомобиль жолдарының ақылы учаскелерімен жүру тарифтерін кезең-кезеңімен өзектендіру жоспарын бекітті. Жоспарға сәйкес, тарифтер жыл сайын көлік құралдарының барлық санаты бойынша, олардың класына қарай сараланып өзгертіледі.
Жоспарға сәйкес, жеңіл автомобильдер мен салмағы 10 тоннаға дейінгі жүк көліктерін қамтитын 2-5-кластағы көлік құралдары үшін тарифтерді 30%-ға дейін арттыру көзделген. Ал салмағы 10 тоннадан асатын жүк автомобильдерін қамтитын 6-7-кластағы көлік құралдары үшін тарифтерді 50%-ға дейін көтеру жоспарланған.
Көлік министрлігінің мәліметінше, тарифтерді өзектендіру автомобиль жолдарын күтіп-ұстау мен пайдалануды тұрақты қаржыландыруды қамтамасыз етуге, сондай-ақ олардың техникалық жай-күйін нормативтік талаптарға сай ұстауға қажет.
Ведомство қайта қаралғаннан кейін де қолданыстағы тарифтер мен мөлшерлемелер бірқатар көрші елдердегі салыстырмалы көрсеткіштерден едәуір төмен болып қалатынын атап өтеді. Министрліктің пікірінше, бұл халықаралық тәжірибені ескере отырып, тарифтерді алдағы уақытта да жыл сайын қайта қарауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар ақылы жолдармен жүру құнының өзгеруі тек автокөлік жүргізушілеріне ғана емес, жүк тасымалы, логистика және сауда салаларында жұмыс істейтін кәсіпкерлерге де әсер етеді. Көлік шығындарының өсуі тасымалдың өзіндік құнына, бизнес шығыстарына және түптеп келгенде, тауарлар мен қызметтердің бағасына ықпал етуі мүмкін.
Осыған байланысты «Атамекен» Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы тарифтерді өзектендіру процесі бизнес-қоғамдастықпен ашық диалог аясында жүргізіліп, қабылданатын шешімдердің экономикалық салдары жан-жақты бағалануы қажет деп санайды.
«Атамекеннің» ұстанымы – жол инфрақұрылымын тиісті деңгейде күтіп-ұстау мен бизнестің бәсекеге қабілеттілігін сақтау арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз ету. Тарифтердің өсуі экономикалық тұрғыдан негізделген, кезең-кезеңімен жүзеге асырылатын және алдын ала болжанатын болуы тиіс. Жаңа мөлшерлемелерді белгілеу кезінде көлік құралдарының класы мен сипаттамаларын, ақылы учаскелерді пайдалану қарқындылығын, сондай-ақ қосымша шығындардың көлік-логистика саласына әсерін ескеру маңызды.
Палатаның пікірінше, ақылы автомобиль жолдары желісінің тұрақты дамуы тек тарифтерді қайта қарау арқылы ғана емес, жиналған қаражаттың жұмсалу ашықтығын қамтамасыз ету, жол инфрақұрылымының сапасын арттыру және оны күтіп-ұстау тиімділігін күшейту арқылы да қамтамасыз етілуі тиіс.
Бұл мемлекеттің, жол пайдаланушылардың және кәсіпкерлік қоғамдастықтың мүдделерін ескеруге мүмкіндік береді.