Атырауда мемлекет мұқтажы үшін алынатын коммерциялық нысандарға өтемақы төлеу мәселелері талқыланды

17.11.2026
Атырауда мемлекет мұқтажы үшін алынатын коммерциялық нысандарға өтемақы төлеу мәселелері талқыланды

Атырау облысының Кәсіпкерлер палатасы жанындағы Кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі кеңестің отырысында коммерциялық нысандары мемлекет мұқтажы үшін алынатын, алайда оларға тең бағалы өтемақы төлеу мәселесі ұзақ уақыт бойы шешімін таппай келе жатқан бірнеше кәсіпкердің мәселесі қаралды.

2025 жылдың желтоқсанында кәсіпкер Светлана Панова Атырау қаласы әкімдігінің қаулысы негізінде тұрғын үйдің бірінші қабатында орналасқан коммерциялық нысанын мемлекет мұқтажы үшін алып қою туралы хабарлама алған. Өтемақы ретінде оған бір бөлмелі пәтер ұсынылған. Алайда кәсіпкер бұл ұсыныстан бас тартқан, себебі оның пікірінше, мұндай өтемақы тең бағалы емес. Өйткені өзіне тиесілі нысан коммерциялық мақсатта пайдаланылып, онда кәсіпкерлік қызмет жүзеге асырылып келген.

Оның айтуынша, тұрғындар көшірілгеннен кейін нысанда кәсіпкерлік қызметті жалғастыру іс жүзінде мүмкін болмаған. Жалға алушы кетіп қалған, ұрлық фактілері жиілеген, өрт оқиғалары орын алған, соның салдарынан мүліктің сақталуына қауіп төнген.

«Маған бір бөлмелі пәтер ұсынды, себебі бастапқыда менің дүкенім дәл сондай аудандағы тұрғын үй пәтері болған. Кейін нысаналы мақсатын өзгертіп, оны дүкенге айналдырдым. Әрине, ұсынылған өтемақымен келіспедім, өйткені оны тең бағалы деп санамаймын. Біз ғимарат бұзылғанға дейін кәсіпкерлік қызметімізді жалғастырамыз деп жоспарлаған едік. Алайда ол жерде жұмыс істеу мүмкін болмай қалды: ұрлық фактілері жиілеп, өрт оқиғалары орын алды», – деді Светлана Панова.

Изображение

Аталған тұрғын үйде кәсіпкер Әлібек Күзенбаевқа тиесілі тағы бір коммерциялық нысан орналасқан. Оның да мүлкін мемлекет мұқтажы үшін алып қою және тең бағалы өтемақы ұсыну мәселесі әзірге шешімін таппаған.

Қалалық ТҮКШ және тұрғын үй инспекциясы бөлімінің басшысының орынбасары Олжас Хасанов ғимараттың апатты деп танылғанын түсіндірді. Мұнда үш коммерциялық нысан орналасқан, олардың бірінің иесі ұсынылған шарттарға келісім берген, ал қалған екеуі әзірге шешім қабылдамаған. Оның айтуынша, Кеңес отырысы өткенге дейін бағалау жұмыстары жүргізілген. Соның нәтижесінде екі нысанның құны тиісінше 11 миллионнан астам және 26 миллион теңгеден астам соманы құраған.

«Олардың орнына ұсынатын коммерциялық үй-жайлар бізде жоқ. Біз кәсіпкерлерге өтемақы төлеуден бас тартып отырған жоқпыз. Екі нұсқа қарастырылған: ақшалай өтемақы немесе пәтер беру. Жақын арада меншік иелері бағалау нәтижелерімен таныстырылады», – деп хабарлады Олжас Хасанов.

Изображение

Қазақстан кәсіпкерлерінің құқықтарын қорғау жөніндегі уәкілдің Атырау облысы бойынша секторының меңгерушісі, Кәсіпкерлер палатасы директорының орынбасары Сарсенбай Жолдыбаев рәсімнің созылып кеткеніне назар аударып, алып қойылатын жылжымайтын мүлік үшін тең бағалы өтемақы беруді көздейтін ҚР «Мемлекеттік мүлік туралы» Заңы талаптарының сақталуы қажеттігін атап өтті.

«Егер мүлікті алып қою туралы хабарлама 2025 жылдың желтоқсанында жолданған болса, тиісті рәсімдер заңда белгіленген мерзімде, яғни 2026 жылдың наурызында басталуы тиіс еді. Алайда тамыз айында кәсіпкерге тұрғындарды көшіру және ғимаратты бұзу туралы шешім әлі қабылданбағаны жөнінде жауап берілген. Өтемақы мәселесі осы уақытқа дейін шешілген жоқ. Заңда тең бағалы өтемақы қарастырылған және бұл талап міндетті түрде сақталуы тиіс», – деп атап өтті ол.

Изображение

Кеңес төрағасы Әлібек Семғалиев әкімдік жүргізген бағалау нәтижелерімен келіспеген жағдайда кәсіпкердің мүлкіне тәуелсіз бағалау жүргізуге құқылы екенін айтты. Сонымен қатар құзырлы мемлекеттік органдар өкілдеріне тұрғындарды көшіру мәселесі мен коммерциялық үй-жайлар иелерінің мүліктік мүдделерін қорғау мәселесін бір-бірінен бөліп қарауға болмайтынын жеткізді.

«Егер кәсіпкерлер әкімдік жүргізген бағалаумен келіспесе, өздерінің тәуелсіз бағалауын жүргізуі қажет. Ал мемлекеттік орган оның нәтижелерімен келіспеген жағдайда сотқа жүгінуге құқылы. Коммерциялық үй-жайлардың меншік иелеріне қатысты мәселелердің жылдар бойы шешімін таппай қалуына жол беруге болмайды», – деді Әлібек Семғалиев.

Изображение

Мәселенің жүйелі сипатқа ие екенін «Күнсәуле» және «Азамат-Би» дүкендерінің иесі, жеке кәсіпкер Ақерке Жұмалиева да айтты. Оның сөзінше, бұл мәселе 2016 жылдан бері шешілмей келеді.

Изображение

Қалалық жер қатынастары, сәулет және қала құрылысы бөлімінің сектор меңгерушісі Раушан Маратқызы аталған аумақтардың Атырау мұнай өңдеу зауытының санитариялық-қорғау аймағына кіретінін түсіндірді. Қауіпті аймақта орналасқан тұрғын үйлер бұзылуға жатады. Тиісті қаулылар қабылданғаннан кейін меншік иелерімен келіссөздер жүргізіледі. Сондай-ақ өтемақы мөлшерін айқындау мәселесін «ҚазМұнайГаз» компаниясы шешетін үшжақты меморандум жасалған.

Изображение

Отырыс қорытындысы бойынша қатысушылар мұндай мәселелерді жүйелі түрде шешу, тең бағалы өтемақының уақытылы төленуін қамтамасыз ету және мемлекеттік немесе коммуналдық меншікке өтетін босатылған ғимараттарды тиісінше күтіп ұстау қажеттігін атап өтті.

Сарсенбай Жолдыбаев отырыс барысында коммерциялық нысандарды бағалауға қатысты жаңа мән-жайлар анықталғанын хабарлады. Ол кәсіпкерлерге бағалау нәтижелерін мұқият зерделеуді және қажет болған жағдайда Палатаға құқықтық әрі консультациялық қолдау алу үшін жүгінуді ұсынды. Меншік иелері бағалау нәтижелерімен танысып, бұдан арғы ұстанымдарын айқындағаннан кейін мәселені реттеу бағытындағы жұмыс жалғасады.